Gouden voorleesboek belandt verroest op schroothoop

Willen je kinderen een bedverhaaltje, maar heb je zelf geen tijd om voor te lezen? Of ben je op zoek naar een verhalenbundel om je kleine spruit rustig te houden tijdens de rit naar een ver vakantieoord? Dan is Het gouden voorleesboek van W.G. van de Hulst beslist iets voor jou. Houd je kind vier uur lang bezig met op christelijke leest geschoeide kortverhalen over gebeurtenissen die voor volwassenen klein en onbetekenend lijken, maar voor kinderen haast wereldomvattend. Dat de verteller, Bram van der Vlugt, kinderlijke emoties haarfijn aanvoelt, horen we aan zijn liefdevolle voorleesstijl.

 

Met een vleugje humor en oog voor natuurschoonheid omschrijft van de Hulst realistische taferelen uit de jaren ’50. Verhalen over onschuldig kattenkwaad, dieren met antropomorfe trekken, kinderdromen, vriendschap, feest en spel roepen een harmonieus sfeerbeeld op. Ruzies tussen grote en kleine kinderen doorbreken deze sereniteit. Dat creativiteit van kinderen en eenvoudig kinderlijk genot de auteur fascineren, doet de volwassen luisteraar opnieuw hunkeren naar zijn eigen kindertijd.

 

Rijen adjectieven geven de bundel een idyllische sfeer en woordherhalingen genereren een zekere spanning. De jonge lezer krijgt uitleg over moeilijke woorden, maar wordt afgeschrikt door stroeve, ellenlange zinnen, oubollige namen en betuttelende verkleinwoorden.

 

Auteur en onderwijzer W.G. van de Hulst schreef in de eerste helft van de 20e eeuw talrijke kinder- en schoolboeken. Ook nu behoort hij tot de klassieken in de Nederlandse jeugdliteratuur. Het gouden voorleesboek werd voor het eerst uitgegeven in 1959. In de verkorte luisterversie zijn 24 van de 59 verhalen opgenomen, meesterlijk vertolkt door Bram van der Vlugt. Deze bekende Nederlandse film- en toneelacteur miste de prijs voor het beste luisterboek in 2007 op een haar. Zijn fascinatie voor de natuur, aanstekelijke lach en levensechte dierengeluiden zijn beslist een nominatie waard. Met zijn schorre vertelstem roept hij nostalgische herinneringen op aan “die goede oude tijd”. Maar zullen kleuters hun leefwereld nog steeds herkennen in moeders die met de hand wassen, verlegen kinderen die op straat spelen of jongens die slechts één doordeweekse broek bezitten? Zullen de voorspelbare happy endings en morele waarden als menslievendheid de jonge lezer niet snel vervelen? Werken personages als de strenge politieagent of de stelende zigeuner niet te veel vooroordelen in de hand?

 

Wie zin heeft in een ouderwets, pedagogisch onderbouwd, maar historisch waardevol en optimistisch getint boek in de stijl van M. Everma, zal zeker zijn gading vinden in deze bundel. Maar de meeste lezers van nu ergeren zich dood aan de moraliserende toon. Ondanks de geloofwaardige en levendige stem van van der Vlugt kan dit luisterboek niet bekoren. Voor kleuters zijn de verhalen te langdradig en vormen ellenlange zinnen vol adjectieven een struikelblok. Oudere kinderen vinden het dan weer te voorspelbaar, antiek en stereotiep. Het boek heeft echter één grote troef: je kind dommelt meteen in. Maar volwassenen die kleuters om betere redenen met literatuur in contact willen brengen, laten dit oude, gouden boek al na de eerste cd onaangeroerd in hun boekenkast staan.